(THE TWELVE VIRTUES OF A GOOD TEACHER)

DẪN NHẬP:

Đây là một trong những tác phẩm giáo dục quan trọng trong gia sản La San, được biên soạn bởi Sư Huynh Agathon, Tổng Quyền lần thứ V, Dòng La San, vào năm 1785. Bản văn này quan trọng bởi chính giá trị thừa kế, và bởi sự sử dụng rộng rãi bên ngoài Dòng. Bản văn bảng tiếng Pháp được dịch ra tiếng Anh, Tây Ban Nha, Hòa-Lan, và Đức vào thế kỷ 19 và được giảng dạy trong nhiều Đại học Công Giáo cho đến thập niên ba mươi (1930’s). Dưới đây chỉ là đôi nét về 12 đức tính dành cho giáo viên. Bạn vào www.napcis.org/12VirtuesGoodTeacher.pdf  đọc chính bản văn, sẽ gặt hái nhiều điều ích lợi hơn.

I. Nghiêm Trang (Gravity/Seriousness)

Nghiêm Trang là đức tính giúp cho lối ứng xừ bên ngoài của giáo viên phù hợp với nét khiêm tốn, lịch sự, và trật tự  nơi lời nói, giọng nói, cách đi đứng, ánh mắt nhìn, nét mặt, cử chỉ, cách ứng xử…

II. Thinh Lặng (Silence)

Thinhg Lặng là đức tính giúp giáo viên tránh nói điều không cần nói và nói điều cần nói.

Ích lợi: Tạo ra sự trật tự và yên tĩnh trong lớp; bảo đảm sự tiến bộ của học sinh và giữ gìn sức khỏe cho giáo viên. (Nói nhiều mệt phổi. Dùng ký hiệu).

Giáo viên nói ít và nói ngày vào điểm chính làm cho học sinh chú ý, ghi nhớ, và học.

Nên tránh:

1. nói điều không cần thiết hoặc thinh lặng khi cần phải nói

2. nói chuyện quá lâu với một số học sinh, phụ huynh, người bên ngoài và đồng nghiệp

3. nói quá nhiều, quá nhanh, quá chậm, quá lớn, quá nhỏ, quá trầm, không rõ ràng.

III. Khiêm Tốn (Humility)

Đức tính Khiêm Tốn giúp giáo viên nhận biết con người thật của mình. “Bạn có gì mà bạn đã không nhận lãnh? Nếu đã nhận lãnh sao lại vênh vang như thể đã không nhận lãnh? (1 Cor 4,7).

Một giáo viên tốt giỏi sẽ khiêm tốn trong suy nghĩ, nhận biết sự thiếu thốn của mình, khiêm tốn trong lòng, yêu mến sự hèn mọn của mình, khiêm tốn trong hành vi, đảm nhận mọi hậu quả hành vi của mình.

Nếu có tài năng, giáo viên này không khoe khoang, tìm kiếm sự khen thưởng, thán phục, nhưng dâng mọi sự về Đấng đã ban tặng. “Kính dâng Ngài vinh dự và vinh quang đến muôn thuở muôn đời. Amen.” (1 Tm 1,7).

Khiêm tốn loại trừ sự ganh tỵ. Vui mừng khi người khác thành công và vượt qua mình. Không nuôi giữ lòng cay đắng hoặc lạnh lung với người hơn mình.

Khiêm tốn giúp giáo viên chia sẻ tri thức của mình một cách đơn sơ, bởi vì các trẻ em đây là trẻ nghèo, trẻ lao động.

Khiêm tốn giúp giáo viên có lòng can đảm. Không thoái lui trước những điều không đón chào nơi trường học (ban Giám hiệu không thân thiện, nâng đỡ) và học sinh (ngỗ nghich, vô lễ, quậy phá...)

IV. Cẩn Trọng (Prudence)

Đức tính Cẩn Trọng giúp giáo viên hiểu điều gì cần làm và điều gì cần tránh.

Để thực hành tính cẩn trọng đúng mức, giáo viên cần vận dụng trí nhớ (điều đã học, kinh nghiệm của người khác), trí thông minh (làm cho bài học thích hợp với học sinh), dễ dạy (sẳn sàng học thêm điều mới), kỹ năng (dùng phương tiện, cách thế nào đem lại thành công), lý luận (lý luận hợp lý để tránh sai lầm), lo xa (nhận biết trong trí điều gì sẽ xãy ra), thận trọng (xem xét kế hoạch cẩn thận trước khi áp dụng), đề phòng (tránh những phiền phức có thể xãy ra. Ví dụ, không ở riêng với học sinh mà không có ai đó nhìn thấy).

V. Khôn Ngoan (Wisdom)

Đức tính Khôn Ngoan giúp giáo viên có tri thức về những điều quan trọng nhất dựa trên những nguyên lý tuyệt hảo và biết cách hành xử thích hợp. Khôn ngoan giúp giáo viên hiểu biết, yêu mến, và hoàn tất những mục đích cao cả mà giáo viên đảm nhận. Giáo viên tốt giỏi bắt chước vua Salomon khiêm tốn xin Thiên Chúa ban cho mình đức khôn ngoan, “Xin rộng ban cho con Đức Khôn Ngoan hằng ngự bên tòa Chúa, vì Đức Khôn Ngoan hiểu biết tất cả, sẽ khôn khéo hướng dẫn con trong việc con làm. Nhờ thế, những gì con thực hiện sẽ làm vui lòng Chúa” (Kn 9, 1-12).

VI. Kiên Nhẫn (Patience)

Đức tính Kiên Nhẫn giúp giáo viên vượt thắng những điều xấu trong đời sống, nhất là trong việc giáo dục người trẻ. Kiên nhẫn xoa dịu nỗi đau và làm êm dịu tâm trí, phá bỏ sự buồn phiền, lo âu, chán nản, và ngăn cản lời nói cay đắng và nhận xét thù hằn. Những điều ngược lại với kiên nhẫn là tẩy chay học sinh bằng lời nói tục tằn, đối xử thô bạo, hành xử bạo lực, đánh đập, và sửa phạt bất công.

VII. Dè Dặt (Reserve)

Đức tính Dè Dặt giúp giáo viên suy nghĩ, phát biểu và hành xử trong vừa phải, thận trọng và nhún nhường. Thật là quan trọng học biết cách suy xét sự việc cẩn thận và đánh giá đúng. Đức tính dè dặt sẽ giúp giáo viên làm chủ mình trong những tình huống có thể làm giáo viên tức giận, tránh được những gì là không xứng hợp.

VIII. Hiền Lành (Gentleness)

Hiền Lành là đức tính khơi dậy nơi giáo viên sự tốt lành, tính nhạy cảm và dịu dàng. Thầy Giêsu là người đắc thủ được đức tính này, “Hãy học cùng tôi, vì tôi hiền lành và khiêm nhường trong lòng” (Mt 9,29).

Có bốn loại hiền lành. Một, tâm trí hiền lành khi đánh giá không gay gắt, ác nghiệt. Hai, tấm lòng hiền lành không muốn cho bằng được điều mình muốn, và tìm kiếm chúng trong cách thế chính đáng. Ba, cư xử hiền lành là ứng xử dựa trên những nguyên tắc tốt lành. Bốn, hành xử hiền lành giúp chúng ta hành động cách đơn sơ và ngay chính.

IX. Nhiệt Thành (Zeal)

Đức tính Nhiệt Thành giúp giáo viên đạt đến vinh quang Thiên Chúa bằng lòng mến cao độ. Trước hết, giáo viên nhiệt thành dạy dỗ bằng việc làm gương, như thầy Giêsu. Con trẻ học bằng nhìn hơn là nghe. Tiếp theo, giáo viên dạy những điều quan trọng, cần thiết để con trẻ hiểu biết, yêu mến, và phục vụ Thiên Chúa. Sau hết, giáo viên dạy dỗ qua việc sửa lỗi cách khôn ngoan và chừng mực, thực hiện trong cách thức bác ái và tử tế.

X. Tỉnh Thức (Vigilance)

Đức tính Tỉnh Thức giúp giáo viên hoàn thành bổn phận cách chăm chỉ và cẩn thận. Giáo viên cần đức tính này cho chính mình và học sinh. Giáo viên tỉnh thức với bản thân, ví dụ, xem xét tư tưởng mình, cảm xúc nơi con tim, cách sử dụng các giác quan…, để hoàn thành bổn phận cách xứng đáng. Giáo viên tỉnh thức với học sinh. Nếu giáo viên thiếu tỉnh thức, thiếu chú tâm đến học sinh, ma quỉ sẽ làm hư hại trẻ em, giáo viên trẻ trả lời ra sao với Chúa Giêsu về việc chăm sóc trẻ em được giao phó? Giáo viên là thiên thần hộ thủ của trẻ em. Một số thực hành cụ thể:

·      Giáo viên không bao giờ bỏ lớp một mình.

·      Khi ở trong lớp, giáo viên quan sát mọi việc đang diễn ra. Như thế, duy trì lớp trong trật tự. Giáo viên tỉnh thức giúp học sinh đến lớp đúng giờ, làm bài về nhà, và đem đầy đủ dụng cụ học tập.

·      Giáo viên chú tâm đến hành vi của trẻ, bất cứ khi nào giáo viên ở với trẻ, nhưng cẩn trọng đừng cho trẻ thấy là giáo viên đang xem xét chúng. Ngoài ra, giáo viên phải tiếp tục tìm biết điều gì đang xãy ra không chỉ trong lớp, mà còn trên đường đến trường và về nhà.

·      Nhất là khi trẻ đến nhà thờ, giáo viên phải quan tâm đến học sinh để giúp chúng trật tự, nghiêm trang, tôn kính nơi thờ phượng.

·      Sau hết, giáo viên đề phòng những gì có thể xãy ra. Giáo viên loại trừ mọi hoàn cảnh, sự việc có thể làm hại đến trẻ. Ngăn ngừa điều xấu tốt hơn là sửa phạt khi trẻ vi phạm.

XI. Lòng Mộ Đạo (Piety)

Lòng mộ đạo giúp giáo viên hoàn thành bổn phận đối vơi Thiên Chúa cách xứng hợp. Giáo viên làm điều này với lòng kính trọng và nhiệt thành, bởi vì Thiên Chúa là đấng thiện hảo.

Lòng mộ đạo của giáo viên phải xuất phát từ bên trong và chân thật nếu không sẽ là giả hình. Lòng mộ đạo cũng cần biểu lộ ra bên ngoài cách hoàn hảo để diễn tả điều bên trong.

Giáo viên dạy cho trẻ về đức tin, điều răn của Chúa và của Hội Thánh, các bí tích, thánh lễ, việc cầu nguyện sáng chiều tối, hiểu biết các đức tính Kitô giáo: công bình, chân thật, bác ái…, lòng tôn kính Đức Mẹ, thánh Giuse, và Thiên Thần Hộ Thủ.

XII. Rộng Lượng (Generosity)

Đức tính Rộng Lượng giúp giáo viên hy sinh cách tự nguyện những sở thích cá nhân cho những người khác. Đây không phải là đức tính thông thường và phổ biến, nhưng là một đức tính cao thượng. Đây là sự hy sinh lớn lao, bởi vì giáo viên dâng cả đời mình, sẳn lòng làm một việc cao cả vì người khác, cụ thể là dạy dỗ trẻ, nhất là trẻ nghèo.

KẾT LUẬN

Khi chúng ta dạy dỗ con trẻ và sẳn lòng hy sinh bản thân vì mục đích cao cả này, chúng ta có thể áp dụng cho chính mình lời thánh Phaolo gửi cho Timothy, “làm công việc này chúng ta cứu rỗi chính mình và người nghe chúng ta”. Vì vậy, chúng ta có một niềm hy vọng thực sự - nếu chúng ta trung thành với việc thi hành bổn phận, chúng ta sẽ nhận lãnh “triều thiên công chính mà Đức Chúa sẽ trao cho tôi vào ngày đó, không chỉ cho tôi mà còn cho những ai yêu mến việc Ngài lại đến.”